Bazı kavramlar, bazı hasletler usulca çekiliyor dilimizden, hayatımızdan. Modern hayatın hayhuyu içinde gözümüzden gönlümüzden kaçan kavramları, hasletleri yeniden çağıramaz mıyız?
Yeni uygarlık ve yeni hayat sunduğu büyülü imkanların yanı sıra insanı bölüyor, parçalıyor, yalnızlaştırıyor. Ürettiği yalnızlığı da “bireycilik”, “özgürlük” diye kutsallaştırarak dokunulmaz kılıyor. İnsan, özgürlüğün de hürriyetin de kölesi, kendi hayatının nesnesi oluyor.
Devlet, yasalarını nasıl dokunulmaz kılıyor ve kendini korumaya alıyorsa, yeni insan da arzularını dokunulmaz kılıyor. Artık hakikat nüfuz edemiyor bu insana ve artık bu insan kendini hakikatin yegane ölçüsü sayıyor. Ruhun sıkışmış sesini boğuyor insan. Kutsal olanı dışladıkça, üretim araçlarından bir araç oluyor. Bu yeni dünyada “verem olmak üretimi düşürür.”